अर्जुनराज पन्त
हैन भनौं नागरिकता नै हो,
हो भनौं भने गाइजात्रा भैगो
भिसा लगाई स्वदेशमा जाऊ,
आफ्नै खल्तिको मागेर खाऊ।
नागरिक भनी संविधानले भन्छ,
भिसा लगाउने फेरि कानुन बन्छ।
छ यस्तो अवस्था यो चारै दिशा,
स्वदेशी माथि नै को लाउँछ भिसा
बस्नु छ लाइन नागरिकता बोकी,
देशैको पो यहाँ उपहास भो कि
विदेशी भैया विना रोकटोक छिर्छ,
नेपाली आफ्नैले भिसा शुल्क तिर्छ।
बहुपासपोर्टधारी मन्त्री सम्म भा'छन्,
सहि बाटो हिँड्नेले ठक्कर खा'छन्।
रेमिट्यान्समा बाँच्दा नि के बदला दिए,
नागरिकता भन्दै के दिए-दिए
देखाएर केही कुरा किन्न खोज्दा,
चल्दैन यो कार्ड, सिमकार्ड नि दिन्न भन्दा
मालपोतले भन्छ, यो चाहिँ लिन्न,
बैंकले नि भन्छ, यो खाता दिन्न ।
न चिन्छ मालले, न लिन्छ खालले,
बेहत्तर बनायो सरकारी चालले।
जिउँदो त हो रे, तर प्राण छैन,
नागरिकता हो रे, अधिकार हैन ।
सकिन्न भने अधिकार दिन,
खोस्टा त्यसरी बाँड्नु पो किन?
पढेर हेर त संविधानमा के छ,
देऊ न त्यही कुरा जुन लेखिएको छ।
नदेऊ राजनीतिक अधिकार बरु,
भोग गर्न देऊ लेखिएका अरू।
बिर्को ढाकेर खाली भाँडो राखेर,
भरिन्न कहिल्यै पानी थापेर।
हराउँछ चङ्गा धागो चुँडिएपछि,
फुल्दैन कमल तलाउ सुकेपछि।
नागरिकता भन्दै एक खोस्टो दिए,
भन्दिए हुन्छ बरु गैरआवासीय ।
— बाग्लुङ, मूलपानी
.png)
